EXW (Ex Works) nedir?
EXW, Incoterms 2020 kuralları içinde satıcının sorumluluğunun en düşük olduğu teslim şeklidir: satıcı eşyayı kendi adresinde hazır bırakır, gerisini alıcı yürütür. Tüm taşıma modlarında kullanılabilir, ancak ihracat gümrüklemesi alıcıya bırakıldığı için sınır ötesi işlemlerde sık sorun çıkarır.
EXW (Ex Works / İşyerinde Teslim), satıcının eşyayı yalnızca kendi tesisinde (fabrika, depo) alıcının emrine hazır ettiği, yüklemeyi bile yapmadığı Incoterm'dir; riziko ve maliyetin bu noktadan itibaren alıcıya geçtiği, satıcıya en az, alıcıya en fazla yük getiren terimdir.
Riziko ve maliyet nerede geçer
EXW'de tek bir geçiş noktası vardır: satıcının belirlediği tesis (fabrika veya depo). Eşya bu noktada, kararlaştırılan tarihte alıcının emrine hazır bırakıldığı an hem riziko hem maliyet alıcıya geçer. Satıcı eşyayı taşıma aracına yüklemekle bile yükümlü değildir.
- Riziko geçişi: satıcının tesisinde, eşya alıcının emrine hazır bırakıldığında
- Maliyet geçişi: aynı noktada; yükleme, taşıma, sigorta, gümrük masraflarının tamamı alıcıda
- Yükleme: satıcı yüklemez; alıcı kendi aracına yükletmek zorundadır (pratikte yükleme satıcı tesisinde satıcı imkanlarıyla yapılsa bile risk alıcıdadır)
- İhracat ve ithalat gümrüklemesi: ikisi de alıcının sorumluluğunda
Ne zaman kullanılır
EXW, satıcının taşıma ve gümrük süreçlerine hiç karışmak istemediği, alıcının ise kendi lojistiğini kuracak güçte olduğu durumlara uygundur.
- Yurt içi satış gibi işleyen, alıcının kendi nakliyecisiyle malı tesisten aldığı işlemler
- Alıcının satıcının ülkesinde acentesi, kendi taşıyıcısı veya gümrük müşaviri olan durumlar
- Numune, küçük sevkiyat veya fiyatı 'fabrika çıkışı' net görmek istenen tekliflerde referans olarak
- Satıcının lojistik kapasitesinin olmadığı, riski ve operasyonu tamamen alıcıya bırakmak istediği başlangıç işlemleri
Dikkat edilmesi gerekenler / sık hatalar
EXW kağıt üzerinde satıcı için kolay görünür, ama sınır ötesi işlemde en sık yanlış kullanılan terimdir.
- İhracat gümrükleme tuzağı: gümrük beyanını çoğu ülkede yabancı alıcı kendi adına yapamaz; resmi olarak alıcıya ait olsa da işi fiilen satıcı yürütmek zorunda kalır. ICC, bu nedenle ihracatta EXW yerine FCA önerir
- İhracat kanıtı: gümrük çıkış kaydı alıcı adına olursa, satıcı KDV istisnası ve ihracat beyannamesi için gereken kanıtı alamayabilir
- Yükleme sorumluluğu belirsizliği: 'satıcı yüklemez' kuralı pratikte sorun yaratır; yükleme sırasında hasar olursa risk alıcıdadır, bunu sözleşmede netleştirin
- Fiyat karşılaştırması: EXW fiyatı en düşük görünür çünkü taşıma ve gümrük dahil değildir; alıcı toplam maliyeti (landed cost) ayrıca hesaplamalıdır
Sighthem ile ilişkisi
Sighthem'de Incoterm, teklif ve proforma aşamasında seçilir; bir teslim şekli olarak siparişin ticari şartlarına işlenir.
- Teslim şekli (EXW dahil) proforma/teklifte alanı doldurulur ve commercial invoice'a taşınır
- EXW seçildiğinde taşıma ve gümrük operasyonu alıcıda olduğu için, satıcı tarafında izlenen belge seti sevk aşamasında daha sade olur
- İhracat gümrüklemesini fiilen satıcı yürütüyorsa, ilgili belgeler (beyanname, menşe, çeki listesi) Sighthem'de sevk belge setinde tutulur
- Incoterm seçimi proforma ile ödeme/akreditif şartlarının tutarlı olmasını sağlar; teklifteki teslim şekli ile vesaikteki ifade aynı olmalıdır
Sık Sorulan Sorular
EXW satıcı için neden en az sorumlu terim?
Çünkü satıcının tek yükümlülüğü eşyayı kendi tesisinde alıcının emrine hazır bırakmaktır. Yükleme, taşıma, sigorta, ihracat ve ithalat gümrüklemesi dahil her şey alıcıya aittir; riziko da bu noktada alıcıya geçer.
EXW ile FCA arasındaki fark nedir?
EXW'de satıcı eşyayı yüklemez ve ihracat gümrüklemesi alıcıya aittir. FCA'da satıcı eşyayı alıcının taşıyıcısına teslim eder ve ihracat gümrüklemesini satıcı üstlenir. Yabancı alıcı çoğu ülkede ihracat beyanını yapamadığı için, ICC sınır ötesi işlemlerde EXW yerine FCA kullanılmasını önerir.
EXW'de ihracat gümrüklemesini kim yapar?
Kural olarak alıcı. Ancak gümrük mevzuatı çoğu ülkede ihracat beyanını ülke içindeki bir tarafın yapmasını gerektirdiği için, fiiliyatta satıcı bu işi alıcı adına yürütmek zorunda kalabilir. Bu durum KDV istisnası ve ihracat kanıtı açısından satıcı için risk yaratır.
EXW her taşıma türü için kullanılabilir mi?
Evet. EXW tüm taşıma modlarında (karayolu, denizyolu, havayolu, demiryolu, çoklu taşıma) kullanılabilir, çünkü teslim noktası satıcının kara tesisidir ve gemiye yükleme gibi denize özgü bir koşul içermez.
Incoterm'i baştan doğru seç: Sighthem'de teklif ve proformada teslim şeklini belirle, commercial invoice ve sevk belge setiyle tutarlı tut.
Tüm sözlük · İhracat CRM · 14 gün ücretsiz dene · Fiyatları gör