EUR.1 Dolaşım Belgesi nedir?
EUR.1, ürününüzün varış ülkesinde daha düşük (çoğu zaman sıfır) gümrük vergisiyle girmesini sağlayan tercihli menşe belgesidir; doğru düzenlendiğinde alıcının maliyetini düşürür ve sizi rekabette öne çıkarır. Bu sayfada ne işe yaradığını, hangi pazarlarda geçerli olduğunu, kimin düzenlediğini, ne kadar geçerli olduğunu ve A.TR ile farkını net biçimde bulacaksınız.
EUR.1 Dolaşım Belgesi, Türkiye ile aralarında serbest ticaret anlaşması veya tercihli rejim bulunan ülkelere ihraç edilen eşyanın tercihli menşeini kanıtlayan ve varış ülkesinde indirimli ya da sıfır gümrük vergisi uygulanmasını sağlayan resmi menşe belgesidir. İhracatçının başvurusu üzerine düzenlenir ve ihracatçı ülkenin gümrük idaresince onaylanır.
Ne işe yarar / hangi pazar
EUR.1, eşyanın tercihli menşe kazandığını kanıtlayarak varış ülkesinde anlaşmalı indirimli ya da sıfır gümrük vergisi uygulanmasını sağlar. Bu doğrudan bir maliyet avantajıdır: alıcı aynı üründe daha az vergi öder, sizin teklifiniz rakiplerinizden ucuza gelir.
- Türkiye'nin serbest ticaret anlaşması (STA) imzaladığı ülkelere yapılan ihracatta kullanılır (ör. EFTA ülkeleri, Birleşik Krallık, Güney Kore, Sırbistan ve diğer STA ortakları).
- AB ile ticarette tarım ürünleri ile kömür-çelik (AKÇT kapsamı) ürünler için kullanılır; sanayi ürünlerinin AB'de serbest dolaşımı ise A.TR ile sağlanır.
- Pan-Avrupa-Akdeniz (PAAMK) menşe kümülasyonu kapsamındaki ülkelerle birlikte değerlendirilir.
- Belgenin geçerli olabilmesi için eşyanın ilgili anlaşmanın menşe kurallarını (yeterli işçilik/değer kriteri veya tamamen elde edilmiş olma) sağlaması şarttır.
Kim düzenler ve geçerlilik
EUR.1, ihracatçının ya da yetkili temsilcisinin başvurusu üzerine düzenlenir ve ihracatçı ülkenin gümrük idaresince onaylanıp vize edilir. Türkiye'de başvuru genellikle yetkilendirilmiş oda/ihracatçı birliği üzerinden yapılır, gümrük idaresi belgeyi onaylar.
- Başvuran ve sorumlu taraf ihracatçıdır; menşe beyanının doğruluğundan ihracatçı sorumludur.
- Resmi onay/vize gümrük idaresine aittir; bu vize olmadan belge tercihli işlem görmez.
- Geçerlilik süresi anlaşmaya göre değişir; PAAMK kapsamında genellikle düzenlendiği tarihten itibaren 4 aydır. Süre içinde varış ülkesi gümrüğüne ibraz edilmelidir.
- Sevkiyat çıktıktan sonra unutulması halinde, anlaşma izin veriyorsa 'sonradan verilen' (issued retrospectively) EUR.1 düzenlenebilir.
Dikkat noktaları / sık hatalar
EUR.1 belgesindeki hatalar gümrükte tercihli tarifenin reddine ve alıcının fazla vergi ödemesine yol açar. En sık görülen sorunlar önceden engellenebilir.
- Menşe kuralı sağlanmadan EUR.1 düzenlemek: eşya anlaşmanın menşe kriterini karşılamıyorsa belge geçersizdir ve sonradan cezalı duruma düşebilirsiniz.
- Yanlış pazar: AB'ye sanayi ürünü gönderirken EUR.1 yerine A.TR gerekir; ülkeyi ve ürün kapsamını karıştırmayın.
- Geçerlilik süresinin kaçırılması: 4 aylık (anlaşmaya göre) süre dolmadan gümrüğe ibraz edilmezse tercih kaybedilir.
- Belge ile fatura/menşe arasında tutarsızlık: eşya tanımı, miktar ve menşe ülkesi ticari fatura ve diğer vesaikle birebir uyumlu olmalıdır.
- Doğrulama talebine hazırlıksızlık: varış ülkesi gümrüğü sonradan menşe ispatı isteyebilir; üretim ve girdi kayıtlarını saklayın.
Sighthem ile ilişkisi
EUR.1, Sighthem'de ayrı bir modül değildir; sevkiyatın belge setinin (vesaik) bir parçası olarak izlenir. Böylece hangi sevkte hangi menşe/dolaşım belgesinin hazırlandığı tek yerden görülür.
- İlgili belge sevkin belge/vesaik setinde tutulur ve diğer evrakla (ticari fatura, çeki listesi, taşıma belgesi) birlikte yönetilir.
- Ürünün gümrük sınıflandırması (GTIP) ürün kartında tutulduğu için, menşe ve tarife bilgisi sevk evrakıyla tutarlı kalır.
- Tercihli menşe gerektiren satışlarda Incoterm ve ödeme şartı proforma/teklif aşamasında belirlenir; EUR.1 ihtiyacı bu aşamada planlanır.
Sık Sorulan Sorular
EUR.1 ile A.TR Dolaşım Belgesi arasındaki fark nedir?
A.TR, Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinin AB içinde serbest dolaşımda olduğunu gösterir ve menşeden bağımsızdır. EUR.1 ise eşyanın tercihli menşeini kanıtlar ve serbest ticaret anlaşmalı ülkelerde (ayrıca AB ile tarım ile kömür-çelik ürünlerinde) indirimli gümrük vergisi sağlar. Kısaca A.TR serbest dolaşım, EUR.1 tercihli menşe belgesidir.
EUR.1 belgesini kim düzenler ve onaylar?
Belge, ihracatçının veya yetkili temsilcisinin başvurusu üzerine hazırlanır ve ihracatçı ülkenin gümrük idaresince onaylanıp vize edilir. Türkiye'de başvuru çoğunlukla yetkilendirilmiş oda/ihracatçı birliği üzerinden yapılır, resmi onay gümrük idaresine aittir. Menşe beyanının doğruluğundan ihracatçı sorumludur.
EUR.1 belgesinin geçerlilik süresi ne kadardır?
Geçerlilik süresi ilgili anlaşmaya göre değişmekle birlikte, Pan-Avrupa-Akdeniz kümülasyonu kapsamında genellikle düzenlendiği tarihten itibaren 4 aydır. Belge bu süre içinde varış ülkesi gümrüğüne ibraz edilmelidir; aksi halde tercihli tarife uygulanmayabilir.
Sevkiyat çıktıktan sonra EUR.1 alınabilir mi?
Evet. İhracat sırasında düzenlenmemişse, ilgili anlaşma izin verdiği ölçüde belge sonradan (issued retrospectively) düzenlenebilir; bu durum belge üzerinde ayrıca belirtilir. Yine de en doğrusu sevk öncesinde menşe kuralının sağlandığını teyit edip belgeyi zamanında hazırlamaktır.
Sevk belgelerinizi, ticari faturayı ve menşe/dolaşım evrakını tek akışta yönetmek için Sighthem'i 14 gün ücretsiz deneyin.
Tüm sözlük · İhracat CRM · 14 gün ücretsiz dene · Fiyatları gör