CIF (Cost, Insurance and Freight) nedir?
CIF, Türk ihracatçısının en sık kullandığı Incoterms kurallarından biridir çünkü satıcıya navlun ve sigortayı kontrol etme imkanı verir. Ancak terimin kritik inceliği şudur: maliyet varış limanına kadar satıcıda olmasına rağmen, mal kaybı/hasar riski çok daha erken, yükleme limanında gemiye yükleme anında alıcıya geçer.
CIF (Cost, Insurance and Freight), yalnızca deniz ve iç su yolu taşımasında kullanılan bir Incoterms 2020 terimidir; satıcı eşyayı yükleme limanında gemiye yükler, navlunu ve asgari kapsamlı (Institute Cargo Clauses C) deniz sigortasını varış limanına kadar üstlenir. Maliyet ve sigorta varış limanına kadar satıcıda olsa da riziko, eşya gemide yüklendiği anda yükleme limanında alıcıya geçer.
Riziko ve maliyet nerede geçer
CIF'in en çok yanlış anlaşılan yanı, riziko ile maliyet geçiş noktalarının farklı olmasıdır. İki noktayı ayrı düşünmek gerekir.
- Riziko geçişi: Eşya yükleme limanında gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer. Bu noktadan sonra deniz yolundaki her kayıp/hasar alıcının riskidir.
- Maliyet geçişi: Satıcı navlunu ve asgari deniz sigortasını varış limanına kadar öder; yani maliyet sorumluluğu varış limanında biter.
- Sigorta kapsamı: Satıcının yaptırması gereken sigorta asgari teminattır (Institute Cargo Clauses C). Alıcı daha geniş teminat isterse bunu ayrıca talep etmeli veya kendi ek poliçesini yaptırmalıdır.
- Sigorta lehtarı alıcıdır: Riziko alıcıda olduğu için poliçe, hasar halinde alıcının tazminat talep edebileceği şekilde düzenlenir.
Ne zaman kullanılır
CIF yalnızca deniz ve iç su yolu taşımasında geçerlidir; konteyner dahi olsa multimodal/karma taşımada CIF yerine CIP tercih edilmelidir.
- Dökme yük veya geleneksel deniz yükü taşıyan ihracatçılar için uygundur.
- Satıcının navlun ve sigortayı kendi anlaşmalı acentesi üzerinden daha uygun aldığı durumlarda kullanılır.
- Alıcının varış limanına kadar lojistik kurmak istemediği, anahtar teslim limana kadar hizmet beklediği işlemlerde yaygındır.
- Konteyner taşımasında riziko gemiye yükleme anında değil, terminalde taşıyıcıya teslimde geçmesi gerektiği için CIP daha doğru kabul edilir.
Dikkat edilmesi gerekenler ve sık hatalar
CIF'te en pahalı hatalar, riziko ile maliyeti karıştırmaktan ve sigorta kapsamını fazla varsaymaktan doğar.
- "CIF = mal varış limanına kadar satıcının riskinde" sanmak yanlıştır; risk yükleme limanında geçer, sadece maliyet varışa kadar satıcıdadır.
- Asgari sigorta (ICC C) çok dar bir teminattır; kırılgan veya yüksek değerli yükte alıcı mutlaka daha geniş teminat (ICC A) anlaşmalıdır.
- Varış limanından sonraki boşaltma, ithalat gümrüklemesi ve iç taşıma alıcıya aittir; CIF kapıya teslim değildir.
- Akreditifte CIF kullanılıyorsa, sigorta poliçesi vesaik seti içinde istenir; eksik veya yanlış lehtarlı poliçe rezerve (discrepancy) yol açar.
- Konteyner yükünde CIF yazmak teknik olarak uygunsuzdur; doğru kural CIP'tir.
CIF ile CFR ve FOB farkı
Üç terim de yalnızca deniz yolundadır ve rizikoyu aynı noktada (yükleme limanında gemiye yükleme) alıcıya geçirir; fark, satıcının üstlendiği maliyet ve sigortadadır.
- FOB: Satıcı sadece eşyayı gemiye yükler. Navlun ve sigorta alıcıya aittir.
- CFR: FOB + satıcı navlunu varış limanına kadar öder. Sigorta yine alıcıda.
- CIF: CFR + satıcı ayrıca asgari deniz sigortasını yaptırır. Yani CIF, navlun ve sigortayı satıcıya yükleyen tek deniz terimidir (CFR sadece navlun, FOB hiçbiri).
- Üçünde de riziko geçiş noktası aynıdır; değişen tek şey kimin ne kadar maliyet ve sigorta taşıdığıdır.
Sighthem ile ilişkisi
Incoterm seçimi bir teslim ve maliyet kararıdır; bu yüzden Sighthem'de işin en başında, teklif ve proforma aşamasında belirlenir.
- Proforma/teklifte Incoterm (CIF, varış limanı dahil) seçilir ve müşteriye giden belgeye yazılır.
- CIF'te zorunlu olan sigorta poliçesi, deniz konşimentosu ve navlun belgeleri sevkin vesaik/belge setinde izlenir.
- Akreditifli işlemde vesaik seti CIF'in gerektirdiği belgelerle (sigorta poliçesi dahil) eşleştirilir; eksik belge rezerve yol açtığı için belge takibi tek yerden yapılır.
- Sighthem CIF için maliyet hesabı yapmaz; navlun ve sigorta tutarları operasyon tarafından girilir, terim seçimi belge ve sevk akışını yönlendirir.
Sık Sorulan Sorular
CIF'te riziko alıcıya ne zaman geçer?
Riziko, eşya yükleme limanında gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer. Satıcı navlunu ve sigortayı varış limanına kadar ödese de, deniz yolundaki kayıp ve hasar riski yükleme anından itibaren alıcıdadır. Maliyet ve riziko geçiş noktalarının farklı olması CIF'in en kritik özelliğidir.
CIF ile FOB arasındaki fark nedir?
İkisinde de riziko aynı noktada, yükleme limanında gemiye yüklemede alıcıya geçer. Fark maliyettedir: FOB'da satıcı sadece eşyayı gemiye yükler, navlun ve sigorta alıcıya aittir; CIF'te ise satıcı navlunu varış limanına kadar öder ve ayrıca asgari deniz sigortasını yaptırır.
CIF sigortası ne kadar kapsamlıdır?
CIF'te satıcının yaptırması zorunlu olan sigorta asgari teminattır (Institute Cargo Clauses C); bu, sınırlı sayıda riski karşılayan dar bir kapsamdır. Alıcı daha geniş koruma (örneğin Institute Cargo Clauses A) isterse bunu sözleşmede ayrıca kararlaştırmalı veya kendi ek poliçesini yaptırmalıdır.
Konteyner taşımasında CIF kullanılabilir mi?
Teknik olarak uygun değildir. CIF yalnızca deniz ve iç su yolunda, eşyanın doğrudan gemiye yüklendiği taşımalar içindir. Konteyner yükü genelde terminalde taşıyıcıya teslim edildiği için doğru kural CIP'tir; CIP, CIF ile aynı maliyet mantığını taşır ama multimodal taşımaya ve daha erken riziko geçişine uygundur.
Teklif ve proformanı Incoterm, sigorta ve sevk belgeleriyle tek akışta yönet: Sighthem'i 14 gün ücretsiz dene.
Tüm sözlük · İhracat CRM · 14 gün ücretsiz dene · Fiyatları gör