Akreditif (L/C) adım adım, 5 lifecycle, discrepancy, SWIFT

Akreditif ne işe yarar?

Akreditif (Letter of Credit, L/C), karşılıklı güvenin düşük olduğu uluslararası işlemlerde alıcı bankasının "vesaik doğru sunulursa ödeyeceğim" şeklinde verdiği bağlayıcı bir taahhüttür. Satıcı, alıcının ödememe riskini bankaya devreder; alıcı, satıcının evrak göndermeden para almasını engeller. UCP 600 kurallarına tabidir, vesaikli ödeme aracıdır, yani kağıt üzerinde her şey doğru olmalı.

Taraflar

• Applicant (Amir): Alıcı, akreditif açtıran taraf.
• Beneficiary (Lehdar): Satıcı, akreditiften yararlanan, ödemeyi alacak taraf.
• Issuing Bank (Amir Banka): Alıcının bankası, akreditifi açan.
• Advising Bank (İhbar Bankası): Satıcının bankası, akreditifi satıcıya ileten.
• Confirming Bank (Teyit Bankası, opsiyonel): Satıcının ülkesindeki banka, ödeme garantisini güçlendirir.

5 lifecycle aşaması

1. PREPARED (Hazırlık)

Akreditif henüz açılmadı, taraflar sözleşme yapıyor. Bu aşamada akreditif şartları pazarlığa açıktır: hangi vesaikler istenecek, son yükleme tarihi, son sunum tarihi (period for presentation), Incoterm, ödeme vadesi, kısmi yükleme izni, aktarmalı yükleme izni. Satıcı için bu aşama kritik: kabul edilemeyecek bir şart pazarlık öncesi yakalanmalı.

2. SUBMITTED (Açılış)

Alıcı kendi bankasından akreditif açtırır. SWIFT MT 700 mesajı ile satıcının bankasına iletilir. Satıcının bankası akreditif metnini satıcıya iletir (advise). Bu noktada satıcı için ilk iş: akreditif metnini kontrol et. Sözleşmeden farklılık (yanlış miktar, yanlış Incoterm, eksik vesaik, kısa süre) varsa derhal amendment (MT 707) talep et, yüklemeye başlamadan önce.

3. ACCEPTED (Yükleme + Vesaik Sunumu)

Satıcı yüklemeyi yapar (son yükleme tarihinden önce). Tüm vesaikleri (B/L, commercial invoice, packing list, CO, sigorta belgesi vb.) bankasına sunar (son sunum tarihinden önce). Banka 5 banka iş günü içinde inceler. Vesaikler temizse: SWIFT MT 754 ile "vesaikler temiz, ödeme yapılacak" mesajı.

4. DISCREPANCY (Tutarsızlık), varsa

Banka bir tutarsızlık bulursa SWIFT MT 750 ile alıcıya iletir; ödeme bekler. Tipik discrepancy nedenleri:

• Tarih hatası (B/L tarihi son yükleme tarihinden sonra)
• Miktar/tutar tutarsızlığı (faturada 100,000 USD, akreditif 99,500 USD)
• Yanlış Incoterm (akreditif CIF, B/L FOB)
• Yazım/imla hataları (LC Sighthem vs SIGHTHEM, vesaikte tutarsız)
• Eksik belge (CO talep edilmiş, gönderilmemiş)
• Yetkili imza eksik

Çözüm yolları: (a) alıcı discrepancy\'i kabul eder (acceptance), ödeme gelir; (b) vesaikler düzeltilebilir ve yeniden sunulur (süre varsa); (c) ödeme gelmez, satıcı ya alıcı ile pazarlığa girer ya da hukuki yola gider.

5. CLOSED (Kapanış)

Ödeme satıcıya yapılır (sight LC ise hemen; usance/vadeli LC ise vade gününde). Vesaikler alıcının bankasına ulaşır; alıcı malı gümrükten alır. Akreditif kapanır, taraflara komisyon kesilir.

SWIFT mesajları, kısaca

• MT 700: Akreditif açılışı (issuing → advising).
• MT 707: Amendment (değişiklik).
• MT 710: Transfer / üçüncü tarafa devir.
• MT 750: Discrepancy bildirimi (vesaikte sorun var).
• MT 754: Vesaik temiz, ödeme onaylandı.
• MT 799: Serbest format yazışma.

Discrepancy\'den kaçınmak için 7 disiplin

1. Akreditif metnini önce okumadan yüklemeye başlama. Eksik veya sözleşmeden farklı bir şart varsa amendment iste.
2. Tüm vesaiklerde firma adı yazımı tek tip. "Sighthem Ltd." mi, "SIGHTHEM Ltd." mi, tek tutar tut.
3. Tarih disiplini. B/L tarihi son yükleme tarihinden önce; vesaik sunum son sunum tarihinden önce. Bayram/tatil günlerine dikkat.
4. Miktar netliği. "Approximately" veya "about" kelimesi varsa ±%10 tolerans var; yoksa kesin miktar şart.
5. Incoterm vesaiklerle tutarlı. Akreditifte CIF yazıyorsa B/L\'de "Freight Prepaid" olmalı; FOB\'sa "Freight Collect".
6. İmza ve mühür. Talep edilen yerlere, eksik imza %20 discrepancy sebebidir.
7. İlk akreditifinde forwarder veya banka uzmanına metni okut. Tek başına yorumlamak ucu açık riski beraberinde getirir.

Sighthem nasıl yönetir?

Sighthem\'in L/C modülü:

• 5 lifecycle aşaması sistemde takip edilir; her geçiş audit log\'a düşer.
• Son yükleme tarihi ve son sunum tarihi cron uyarısı (3 gün önceden).
• Vesaik slot/sürüm yönetimi, B/L, invoice, packing list, CO; her sürüm timestamp ile.
• Discrepancy validation: akreditif metni vs vesaikler arasında temel kontroller.
• SWIFT mesajları (MT 700/707/750/754) eklenir, sözlü dökümü tutulur.

Sık Sorulan Sorular